Wstyd

Emocja wstydu pojawia się u dzieci dopiero około 9 miesiąca życia. Dość późno, jednak zostaje już z nami do końca. Wpływ wstydu jest wyłącznie destrukcyjny. Dlaczego? Budzi w człowieku niemoc, poczucie bycia niewystarczająco dobrym, niepasującym, niegodnym bycia w relacji. Wstyd ograbia nas z możliwości podjęcia działania nawet w sytuacji, gdy nasz błąd jest zwykłym potknięciem. Gdy się wstydzisz, jesteś nagi i zrobisz tak wiele, by się ukryć, zniknąć. Wstyd tak bardzo uszczupla nasze poczucie wartości. Znam to…

Brené Brown w jednej ze swoich cudownych książek „Z wielką odwagą” pisze: „Wstyd jest dla dzieci tak bardzo bolesny, ponieważ w sposób nierozerwalny wiąże się z lękiem, że nie zasługują na miłość”.

Zróbmy więc, co w naszej mocy, by nie używać wstydu jako narzędzia do kształtowania zachowań dzieci. Wstyd ma działanie natychmiastowe – dziecko zawstydzone przerywa zachowanie, które w naszych oczach jest niepożądane, ale na tym nie koniec. Wstyd rośnie w dziecku, pęcznieje wręcz, rozrasta się w umyśle i sercu, karmiąc lęk, iż jest niewystarczające, niegodne naszej miłości. Pamiętajmy więc, by w naszej komunikacji do dziecka – tej werbalnej, ale i tej wyrażanej mimiką czy każdą inną ekspresją emocjonalną nie popychać dzieci w ramiona wstydu.

Tak, ramiona wstydu przygarną każdego. Nie znajdziesz w nich jednak ukojenia. Ramiona wstydu zaoferują naszym dzieciom w przyszłości niskie poczucie własnej wartości, uzależnienia, przemoc, agresję, depresję, zaburzenia odżywiania, samookaleczenia czy tyranizowanie innych ludzi. Nauka mówi wprost – wstyd nie koreluje pozytywnie z dobrem naszych dzieci ani nas samych.

A jak u Ciebie z: Nie wstyd Ci? Wstydź się! Na Twoim miejscu byłoby mi wstyd! Jesteś kłamczuchem! Jesteś niegrzeczny! Jesteś bałaganiarzem! Jesteś żarłokiem! Nie mogę na Ciebie patrzeć! Jesteś ślamazarą! Jak Ty wyglądasz?! Jesteś mięczakiem!  Inne dzieci będą się z Ciebie śmiać!

Brzmi strasznie, prawda? A przecież chcemy, by nasze dzieci czuły się widziane, akceptowane i kochane po prostu dlatego, że są. Niech wstyd im tego nie zabiera. Pamiętajmy, że często jak automaty odtwarzamy wobec naszych dzieci to, czego sami doświadczyliśmy w dzieciństwie. Mamy jednak moc, by zmienić te nagrania. Zmiana zaczyna się od świadomości.

Foto: Unsplash, Caleb Woods

Dodaj komentarz